Allah Teala bir ayede "Namaz qilin, zekat verin" deye buyurmusdur. Ancaq namazin ne ruket saylarini, ne nece qilinacaqini, ne de vaxtlarini açiqlamadiqi kimi, ferzlerini, sunnet ve vaciblerinden ayri olaraq da zikr etmemisdir. Butun bunlari Peyqember (s.e.s)-in sunnesi bize beyan etmisdir. Eyni sekilde Quran, zekatin ne zaman vacib olacaqini da gostermemisdir. Elave olaraq zekat olaraq nelerden ve ne miqdarda verileceyini de gostermemisdir. Butun bunlari yene de sunne ayrica beyan etmisdir.
Allah Teala, basqa bir ayede "Qadinlarinizdan zina edenlere qarsi oz aranizdan (mo’minlerden) dord sahid tutun! Eger onlar (bu ise) sehadet vererlerse, hemin qadinlari olene qeder, yaxud Allah onlar uçun bir yol açanadek evlerde hebs edin!" (Nisa suresi, 38) buyurmus, ancaq cezani vacib edecek oqurluqun ne olduqunu, ellerin hardan hara kesileceyini gostermemis, butun bunlari sunne açiqliqa çixartmisdir.
Yene Allah bir ayede "Ey iman getirenler! Serab da (içki de), qumar da, butler de, fal oxlari da Seytan emelinden olan murdar bir seydir. Bunlardan çekinin ki, belke, nicat tapasiniz!" (Maide suresi, 90) buyurmus, ancaq içki içene verilecek cezani teyin etmemisdir, bu heddi teyin eden de yene sunnet olmusdur.
Basqa bir ayede "Hemçinin (Tebuk doyusunden) geri qalmis uç neferin de (tovbelerini qebul etdi). Bele ki, dunya onlara dar olmus, urekleri (qem-qusseden) tenge gelib sixilmisdi" (Tovbe suresi, 118) buyurmus, bunlarin hekayelerini ve isledikleri gunahi açiq sekilde izah etmemisdir. Sunne, bunlari en gozel bir sekilde izah etmisdir. Bunlara benzer saysiz sekilde misallar vere bilerik. Bele ki, eger sunne Qurani izah etmeseydi, çox meseleler qaranliq qalacaqdi ve bizlerin o meseleleri anlamaqimiz çetin olacaqdi. Sehabeler ve tabiinler bu heqiqeti bilirdiler.
Ibnul Mubarak, Imran bin Huseynin "Siz bezi hedisler revayet edirsiniz ki, eslini Quranda gormurem" deyen bir adama bele dediyini revayet edir: "Sen axmaq adamsan, sen Allahin kitabinda zohr namazinin dord ruket olub onda qiraetin sesli olmayacaqini tapa bilersenmi?" Sonra Imran bin Huseyn o adama sira ile namaz, zekat ve buna benzer movzularda eyni terzde suallar yonelderek sonda "Sen butun bunlari Allahin kitabindan açiq bir sekilde gore bilirsenmi?" deye sorusduqdan sonra bele deyir: "Allahin kitabi butun bunlari qapali buraxmis, sunne ise bunlari açiqliqa çixarmisdir"
Revayete gore Mekhul bele demisdir: "Quranin sunneye olan ehtiyaci, sunnenin Qurana olan ehtiyacindan daha çoxdur" Imam Ehmed ise bele demisdir: "Sunne, Qurani açiqlayir ve izah edir"
Sunnenin musteqil olmasi
Sunne, serietde bezen musteqil olaraq goturulur. Buna misal olaraq sud qardasi ile nigahin qadaqan olmasi, azi disli vehsi heyvanlarla yirtici penceli quslarin etlerinin haram olmaqi, deniz olusunun halal olmasi, bir sahid ve and ile kifayetlenerek hokm vermek kimi sunenin Qurana elave olaraq getirdiyi hokmleri gostere bilerik]
ROVSAN VELiXANOV <axiret@box.az> wrote:
salam aleykum. blogunuzu beyendim/ sizi de oz bloguma baxmaga devet edirem. beyenseniz dost bloglariniza elave edin. biz de elhamdulillah ki ehli sunneyik ve bu yolda da mubarize aparirig. bu vaxtda bir birimize destek olmaliyiq. salam aleykum
İyun 17, 2008 17:42